Միխայիլ Գորբաչով. «Պերեստրոյկան հաղթեց, ես պարտվեցի` որպես քաղաքական գործիչ»
Խորհրդային Միության վերջին նախագահ Միխայիլ Գորբաչովը օրերս Եվրանյուզի» թղթակցին տված հարցազրույցում խոստովանել, որ որպես քաղաքական գործիչ` ինքը պարտություն է կրել…
«Ես համաձայն չեմ, որ «պերեստրոյկան» չի հաջողվել»,-հարցազրույցում վստահաբար ասել է ԽՍՀՄ վերջին նախագահը և պարզաբանել. «Այնքանով է հաջողվել, որ Սովետական Միության մեջ դեմոկրատական բարեփոխումներ սկսվեցին, և հիմա Ռուսաստանում ձևավորվում և զարգանում են շուկայական տնտեսությունը, բազմակարծությունը` քաղաքական, գաղափարական, կրոնական և այլն»: Ավելին` Գորբաչովի խոսքերով, չնայած «պերեստրոյկան բռնի կերպով ձախողվեց», բայց անցյալին այլևս վերադարձ չկա. «Այնպես որ, «պերեստրոյկան» հաղթեց: Չնայած, ես, որպես քաղաքական գործիչ, պարտվեցի»:
Գորբաչովը «պերեստրոյկայի» հաղթանակներից է համարում «արյունոտ իրադարձությունների» բացակայությունը. «Ճիշտ է` առանց արյան չեղավ, բայց մենք արյունոտ իրադարձություններ թույլ չտվեցինք, և դա կրկին «պերեստրոյկայի» հաղթանակն է»: Ցավալին այն է, որ խորհրդային միության «վերջին մոհիկանը» ամբողջովին մոռացել է Խորհրդային Ադրբեջանում` Բաքվում և Սումգայիթում հայության դեմ իրականացված կոտորածների մասին: Մոռացել է, որ ոճրագործ քոչվորների ձեռքով հերթական Ցեղասպանությունը հնարավոր կլիներ կանխել, եթե «պերեստրոյկայի» ենթարկված Կրեմլից հրահանգը խորհրդային զինվորներին«տեղ հասներ» ժամանակին…
Խոսելով իր գործած սխալներից` Գորբաչովը խոստովանել է, որ բավականին սխալներ է թույլ տվել. «Մենք ուշացրեցինք և’ կուսակցության, և’ Խորհրդային Միության բարեփոխումը: Մենք թույլ տվեցինք սուր սոցիալական իրավիճակի հասունացում, երբ մարդկանց եկամուտները մեծանում էին, իսկ ապրանքների քանակը բավարար չէր: Եվ մարդիկ հերթերում հայտնվեցին»: Նա համաձայն է, որ դրանք «պերեստրոյշչիկների» սխալներն են, բայց միաժամանակ, ըստ Գորբաչվի, «պերեստրոյկան» վճռական դեր է կատարել և’ Ռուսաստանում, և’ Եվրոպայում, և’ աշխարհում. «Դրանից սկսվեցին Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի փոփոխությունները, զինաթափման գործընթացը և շատ այլ բաներ: Մենք վերականգնեցինք հարաբերությունները Չինաստանի հետ: Երեսուն տարվա թշնամությունը փոխարինվեց ակտիվ բարեկամական հարաբերություններով: Ես դեռ չեմ խոսւմ Ամերիկայի մասին: Մենք նրանց հետ դարձանք իսկական գործընկերներ»:
Այնուամենայնիվ, Գորբաչովը վստահ է, որ հետագայում էլ պատմությունը կզարգանա հենց «պերեստրոյկայի» գաղափարների և նախագծերի ազդեցության տակ:
«Գուցե անհամեստ է, բայց խնդիրն այն է, որ «պերեստրոյկան» միայն ես չեմ իրականացրել»,- ասում է նա և ավելացնում, որ սկզբում սկսել են առաջադեմ ուժերը, որից հետո այն դարձել է այլ ժողովուրդների խնդիրը: Արդյունքում`«Վարշավայի պայմանագրի երկրների հարաբերությունները Արևմուտքի առաջատար երկրների հետ փոխվեցին: Ես հանգիստ եմ»:
ArmAr.am












