ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները կփոխվեն
Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման նպատակով ստեղծված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներից երկուսը շուտով կլքեն իրենց պաշտոնները: Այդ մասին լրագրողներին ասել է Ռուսաստանը ներկայացնող համանախագահ Յուրի Մերզլյակովը: Նրա խոսքերի համաձայն` այս աշնանն ամերիկացի դիվանագետ Մեթյու Բրայզան որպես Մինսկի խմբի համանախագահ վերջին անգամ կժամանի տարածաշրջան: Ըստ շրջանառվող լուրերի` Բրայզային սպասում է Ադրբեջանում ԱՄՆ-ի դեսպանի պաշտոնը: Երկրորդ համանախագահը, որը շուտով կհեռանա ադրբեջանա-արցախյան հակամարտության գործընթացից, կլինի ինքը` Մերզլյակովը:
Հատկանշական է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում սպասվող փոփոխությունները համընկնում են տարածաշրջանում սկսված քաղաքական բարդ վերափոխումների հետ: 2008 թ. ռուս-վրացական պատերազմն ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև «սառը պատերազմի» վերսկսման պատճառ դարձավ: Երկու գերտերությունների միջև հարաբերություններն այնքան էին լարվել, որ շատ վերլուծաբաններ սկսեցին զգուշանալ վատթարագույնից: Այդ իրավիճակում անհնար էր պատկերացնել ռուս-ամերիկյան համագործակցություն` ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործում: Համանախագահող երկրների տարաձայնություններն առավել ընդգծվում էին այն պարզ պատճառով, որ գերտերությունների միջև կռվախնձոր էին դարձել ԼՂՀ-իի ճաւատագիրը կրկնող Աբխազիան, Հարավային Օսեթիան և Կոսովոն:
Սակայն չնայած դեպքերի զարգացման ամբողջ լրջությանը` ԱՄՆ-ի նոր նախագահի աշխատակազմին հաջողվեց զգալիորեն մեղմել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների լարվածությունը: Գիտակցելով ՌԴ-ի հետ հարաբերությունները փչացնելու հետևանքները` պաշտոնական Վաշինգտոնը Կրեմլին առաջարկեց սեղմել «վերաբեռնավորման կոճակը» և փորձել բանակցությունների սեղանի շուրջ լուծել բոլոր վիճահարույց խնդիրները: Ամերիկացիների առաջարկն ընդունվեց, և մենք երկու երկրների արտաքին քաղաքականության լուրջ վերափոխումների ականատեսն ենք դառնում: Ընդ որում դատելով ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի ղեկավարների հայտարարություններից` սպասվում է նաև ազդեցության գոտիների վերաբաշխում, որով Ռուսաստանը հնարավորություն կստանա ավելի ազատ գործել նախկին ԽՍՀՄ-ի մաս կազմող տարածաշրջանում: Այն գիտակցումը, որ ԽՍՀՄ նախկին պետությունները Ռուսաստանի կենսական շահերի գոտում են գտնվում, ամերիկացիներին ստիպեցին այդ տարածաշրջանում մեղմել իրենց քաղաքականությունը: Դրա մասին են վկայում նաև Բարակ Օբամայի մոսկովյան այցին հետևած` ԱՄՆ փոխնագահ Ջոզեֆ Բայդենի այցերը Ուկրաինա և Վրաստան, երկրներ, որտեղ հակառուսական վարչակարգ հաստատելու համար ամերիկան դիվանագիտությունը ժամանակին մեծ ջանքեր է գործադրել:
Ռուսաստանի և ԱՄՆ – ի արտաքին նոր քաղաքականությունը պահանջում է նոր դերակատարներ:
Ամենայն հավանականությամբ հենց դրանով է պայմանավորված համանախագահների փոփոխությունը:
1994 թվականի հրադադարից հետո ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գերխնդիրը ԼՂՀ-Ադրբեջան հակամարտության գոտում խաղաղության պահպանումն էր: Համանախագահող երկրներն ամեն ինչ անում էին ստեղծված ստատուս քվոն հնարավորինս երկարաձգելու համար: Եվ դա նրանց հաջողվում էր: 2008 թվականի օգոստոսյան վրաց-օսական հնգօրյան պատերազմը կարծես թե Հարավային Կովկասում խաթարեց այդքան ցանկալի ստատուս քվոն: Ուստի տարածաշրջանային անվտանգության նոր համակարգ մշակելու անհրաժեշտություն առաջացավ: Այս գործն է, որ պետք է կատարեն ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի նոր համանագահները: Իսկ թե որքանով այդ գործընթացը կազդի հայկական երկու պետությունների դիրքերի վրա` ցույց կտա ժամանակը:
Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան
Թեգեր` Ղարաբաղյան հակամարտություն, Մեթյու Բրայզա, Յուրի Մերզլյակով












