«Հայոց Աշխարհ»-ի հարցազրույցը «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ ԳԱՌՆԻԿ ԻՍԱԳՈՒԼՅԱՆԻ հետ

– Ի՞նչ կասեք այն կարծիքների մասին, թե հայաստանյան ներքաղաքական գործընթացներն այսօր, առավել քան երբեւէ, գտնվում են արտաքին, մասնավորապես, ԱՄՆ ազդեցության տիրույթում: Հետեւաբար զարգացումների տրամաբանությունը պետք է այդ հարթության մեջ որոնել:
-Ես միշտ բացառել, այժմ էլ բացառում եմ, որ Հայաստանում տեղի ունեցող ներքաղաքական գործընթացները գտնվել կամ գտնվում են արտաքին ուժերի ազդեցության տակ: Բայց չեմ բացառում, որ ուժային բոլոր կենտրոնները եւ տարածաշրջանում իրենց հետաքրքրություններն ունեցող պետությունները ցանկություն ունեն ազդեցություն գործել մեր երկրում տեղի ունեցող քաղաքական գործընթացների վրա։
Իսկ թե ինչու եմ բացառում, շատ պարզ է. ոչ բոլոր պետությունների տեսակետներն են որեւէ հարցի կապակցությամբ միմյանց համընկնում: Այդ հանգամանքը հնարավորություն է տալիս, որ կարողանանք այդ տարբեր տեսակետները միմյանցով կոմպենսացնել եւ, ելնելով բացառապես մեր ազգային ու պետական շահից, որդեգրել այնպիսի քաղաքականություն, որը կնպաստի պետության եւ ժողովրդի առաջընթացին:
– Հայաստանյան գրեթե բոլոր նախագահական ընտրությունների ժամանակ շրջանառվում են խոսակցություններ, թե այս կամ այն թեկնածուն արտաքին այս կամ այն ուժի հովանավորյալն է: 2013-ի ընտրությունների ժամանակ հետաքրքիր էր, որ որոշ թեկնածուների անվան կողքին շրջանառվեց նաեւ ձեր անունը` իբրեւ նրանց ուղղորդողի ու հովանավորողի: Խոսքս Արամ Հարությունյան եւ Վարդան Սեդրակյան թեկնածուների մասին է: Ի՞նչ առնչություն ունեք նրանց հետ:
-Երկուսին էլ ճանաչում եմ` Արամ Հարությունյանին դեռ ուսանողական տարիներից, Վարդան Սեդրակյանին` երբ նա ցանկություն էր հայտնել աշխատել իմ ղեկավարած «Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտում»: Մնացած բոլոր տեղեկությունները բացառապես լրագրողների եւ որոշ լրատվամիջոցների երեւակայության արդյունք են, որոնց մի քանի անգամ անդրադարձել եմ եւ այժմ հարկ չեմ համարում նորից ժամանակ վատնել այդ անհեթեթ ենթադրությունների վրա:
-Պարույր Հայրիկյանի սպանության փորձից հետո վստահ ասացիք, թե այս դեպքը շատ արագ բացահայտվող է, քանի որ այժմ տեխնիկան շատ զարգացած է, բոլոր փողոցները նկարահանվում են: Հանցագործությունն այսօր բացահայտված համարո՞ւմ եք:
-Մահափորձից երկու օր անց հիվանդանոցում հանդիպեցի Պարույր Հայրիկյանին: Նրա պատմածից պարզ դարձավ, որ հանցագործություն կատարողը գործել է շատ անփույթ եւ ոչ պրոֆեսիոնալ: Դա ինքնին նշանակում էր, որ մինչ գործողությունն անհնար է, որ նման մարդիկ բազմաթիվ հետքեր չթողնեին: Այնպես որ, ենթադրությունների համար լուրջ պատճառ եւ հիմք կար:
-Կարծում եք արդյունավե՞տ է աշխատում ԱԱԾ-ն:
-Ես ներողություն եմ խնդրում մնացած բոլոր գերատեսչություններից ու ծառայություններից, գուցեեւ կանխակալ է իմ մոտեցումը, բայց միշտ համարել եմ, որ ամենաազնիվ, բարեխիղճ ու պրոֆեսիոնալ մարդիկ աշխատում են ԱԱԾ-ում:
-Հայաստանի քաղաքական դաշտի խորհրդավոր գործիչներից մեկն եք համարվում, ու դա պատահական չէ. օրինակ, միայն Գառնիկ Իսագուլյանից կարելի էր լսել բոլորին անհայտ` «Մհերի դուռ» միաբանության մասին եւ այն ցուցակի, որում, ըստ ձեր հայտարարության, մանրամասն տեղեկություններ կան Հայաստանի ողջ քաղաքական էլիտայի, գործարարների եւ գեներալների մասին, որոնք սկսած 1994-ից, երկրից 17,1 մլրդ դոլար են դուրս բերել: Ո՞ւր մնաց այդ ցուցակը, ինչո՞ւ այդպես էլ չհրապարակեցիք այդ կարեւոր փաստերը։
– Ասեմ հետեւյալը. նախ «Մհերի դուռ» միաբանության մասին տեղեկացել եմ այլ անձանցից, որոնց անվանապես չեմ ճանաչում: Նրանց հետ իմ ունեցած երկու հանդիպումների արդյունքն է եղել այն, ինչի մասին ժամանակին հայտարարել եմ: Ցավոք սրտի, այլ մանրամասներ ինձ առայժմ հայտնի չեն, եւ թե ինչ ճակատագիր կունենան այդ ցուցակները ու նրանցում մատնանշված երեւույթները, կարծում եմ, պետք է սպասել «Մհերի դուռ» միաբանության հետագա բացահայտումներին:
-Ամիսներ առաջ Ֆեյսբուքում այսպիսի գրառում էիք արել. «Հոսանքը մեզ տանում է, բայց մինչեւ ո՞ւր եւ որտե՞ղ, ոչ ոք չգիտի: Ինքնակամ տրվելով ընդհանուր հոսանքին, մենք հայտնվել ենք կործանման եզրին»:
Ի՞նչ անհանգստության մասին է բարձրաձայնում նախագահի նախկին խորհրդականը:
– Ֆեյսբուքյան այդ գրառումը մի կոչ է հասարակությանն ու հատկապես քաղաքական ուժերին եւս մեկ անգամ անդրադառնալու մեր պատմության փիլիսոփայությանը, թե ե՞րբ է մեր ազգը ունեցել հաջողություններ եւ ե՞րբ է կորցրել իր նախկին ձեռքբերումները: Կարճ ասած, սա չարենցյան «Պատգամն» է` «Ով հայ ժողովուրդ, քո միակ փրկությունը քո հավաքական ուժի մեջ է», ուղղակի այն ավելի բացված է:
– Հայտնի է, որ մեզանում շատ քիչ մարդիկ են իրազեկված երկրում տեղի ունեցող ստվերային գործընթացներից` մասնավորապես քաղաքական, տնտեսական ոլորտներում ծավալվող: Դուք այսօ՞ր էլ այդ փոքրաթիվ մարդկանց շարքում եք:
– Ես չեմ կարծում, կա մեկը, որ տիրապետում է ամեն ինչին: Նույնիսկ մեծն Նիկոլո Մաքիավելին իր «Տիրակալը» ստեղծագործության մեջ գրում է. «Որպեսզի ընկալես ժողովրդի էությունը, պետք է լինես տիրակալ, իսկ որպեսզի ընկալես տիրակալների բնությունը, պետք է պատկանես ժողովրդին»:
Երկուսը միաժամանակ անհնար է, բայց փաստ է, որ 2004-2011թթ. ես ղեկավարում էի հանրապետության նախագահին առընթեր «Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտը», որն ուներ հատուկ բաժին, որտեղ նախագահի հանձնարարությամբ մշակվում էին որոշակի տեղեկություններ պարունակող վերլուծական նյութեր: Այժմ այդ ինստիտուտը չկա, այնպես որ բոլորը կարող են հանգիստ քնել:
– Պաշտոնից ազատվելուց հետո ասել էիք, որ մտադիր եք ակտիվացնել ձեր ղեկավարած «Ազգային անվտանգություն» կուսակցությունը եւ պատրաստվել նախագահական ընտրություններին։ Չարեցիք: Խանգարողներ եղա՞ն: Հիմա՞ ինչ ծրագրեր ունեք:
-«Ազգային անվտանգություն» կուսակցության հետ կապված աշխատանքները, իրոք, ակտիվացել են, մենք չէինք ասել, որ նախագահական ընտրություններին մասնակցելու ենք սեփական թեկնածուով: Մենք պաշտպանել ենք Սերժ Սարգսյանի թեկնածությունը, որի կապակցությամբ դեռ ընտրություններից մեկ ամիս առաջ հանդես եկանք հատուկ հայտարարությամբ:
Այժմ մեր խնդիրն է նպաստել, որ նորընտիր նախագահը, ինչպես հայտնել էինք մինչեւ ընտրությունները, կարողանա ձեռնամուխ լինել այնպիսի իշխանական համակարգ ձեւավորելուն, որն ի զորու կլինի վերադարձնել ժողովրդի հավատը իշխանության նկատմամբ եւ լուծել Հայաստանի Հանրապետության առաջ ծառացած ազգային-պետական կարեւորագույն խնդիրները:
-Պաշտոնից հեռանալուց հետո ասացիք, թե. «Հայաստանում ծաղկում է «դանոսչիկությունը»՝ բանսարկությունը, որ այն դարձել է պետական համակարգում կարիերայի եւ առաջընթացի երաշխիք: Հաջողության հասնելու համար պետք է կարողանալ ընդամենը երկու բան անել՝ գովերգել, քծնել եւ շողոքորթել շեֆին, եւ երկրորդ՝ քննադատական մոտեցում ունեցողին ներկայացնել որպես թշնամի: Երկար տարիներ դուք իշխանության մեջ էիք, ինչո՞ւ այն ժամանակ չէիք խոսում այս արատավոր երեւույթների մասին: Կաշկանդվա՞ծ էիք:
– Նախ` պետական պաշտոնյա եղած ժամանակս երբեք չեմ վարանել ասել այն, ինչ մտածում եմ: Այս հարցերի հետ կապված հնարավորություն եմ ունեցել իմ տեսակետները հայտնել ամենաբարձր մակարդակներում, որը, ցավոք սրտի, շատ դեպքերում ճիշտ չի ընկալվել: Այժմ էլ հրապարակավ արտահայտվում եմ այդ մասին եւ համարում եմ, որ այդ երեւույթը առկա է, ու եթե այն արմատախիլ չարվի, ապա հետեւանքները կարող են լինել անդառնալի:
–Ի՞նչ նոր զարգացումներ են սպասվում Սահմանադրական դատարանի վճռից հետո: Նախ ընդդիմության քայլերի մասին. իրավական հարթությունում Րաֆֆի Հովհաննիսյանն այլեւս անելիք չունի, կնշանակի կա՛մ շարժումը կմարի, կա՛մ կտեղափոխվի բացառապես քաղաքական հարթություն:
-Կարծում եմ` երկու կողմն էլ պետք է հետեւություններ անեն ընտրությունների արդյունքներից, եւ այն կողմը, որն ավելի ճիշտ կգնահատի առկա իրավիճակը, հաջողություն կարձանագրի Երեւանի ավագանու մոտալուտ ընտրություններում, որն իր նշանակությամբ անչափ կարեւոր է հետագա ներքաղաքական զարգացումների համար:
-Այնուհանդերձ ինչպիսի՞ն կլինեն իշխանության հետագա քայլերը։ Իշխանության որոշ ներկայացուցիչներ մինչ ՍԴ վճիռը ասում էին, որ եթե Րաֆֆի Հովհաննիսյանը չենթարկվի իրավական վճռին, պետությունը ստիպված կլինի գնալ օրենքի հաստատման ճանապարհով:
– Այդ հարցը պետք է ուղղել այն իշխանավորներին, ովքեր նման ենթադրություններ են արել: Րաֆֆի Հովհաննիսյանն առայժմ որեւէ հակասահմանադրական եւ հակաօրինական գործողություն չի արել: Այնպես որ անհրաժեշտություն չկա կրքերը բորբոքելու:
-Րաֆֆի Հովհաննիսյանի` «Միայն իմ դիակի վրայով» խոսքը տարբեր մեկնաբանությունների արժանացավ: Եվ ինչո՞ւ «դիակի վրայով», արդյոք նման իրավիճակի առա՞ջ ենք կանգնած:
– «Հիսուսը հացը վերցրեց եւ օրհնեց, կտրեց եւ տալով աշակերտներին` ասաց. «Վերցրեք, կերեք, այս է Իմ մարմինը»: Եվ նա վերցրեց գավաթը, գոհացավ եւ տալով նրանց ասաց. «Ամենքդ խմեցեք դրանից, որովհետեւ այս է Իմ արյունը Նոր Ուխտի, որ թափվում է շատերի մեղքերի թողության համար»: Մեր Տերն ասելով «Կերեք, սա է Իմ մարմինը»` ի նկատի չուներ ֆիզիկական մարմինը, եւ այն իր խորհուրդն ունի, ուստի մեզ` մահկանացուներիս, նույնպես տրված է երբեմն ասել բաներ, որ ուղղակի իմաստով ընկալել պետք չէ:
Վստահ եմ, որ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը նույնպես ասելով «միայն իմ դիակի վրայով»՝ ի նկատի չունի ֆիզիկական մարմինը, եւ քանզի նա մեր Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հավատավոր զավակն է ու հենց այս օրերին ասում է, որ իր հացադուլը նաեւ ծոմապահություն է մաքրվելու համար, իմ խորին համոզմամբ, ի նկատի ունի, որ մենք ապրիլի 9-ից հետո կտեսնենք Րաֆֆուն քաղաքական այլ կերպարի մեջ, քան է այսօր: Այնպես որ ամեն ինչ չէ, որ պետք է հասկանալ ուղղակի իմաստով:
– Քաղաքական երկխոսությունը կարո՞ղ է դառնալ ելք իրավիճակից:
– Միանշանակ: Այն ամենահնարավոր ելքերից մեկն է:
-Ստեղծված քաղաքական փակուղում որո՞նք կարող են լինել իշխանության ու ընդդիմության ճշգրիտ, իրատեսական քայլերը:
-Պետական ու ազգային շահի գերադասումը անձնական ու խմբային շահերից, ըստ իս, ամենաճիշտ լուծումն է այս իրավիճակից դուրս գալու համար:

Հարցազրույցը վարեց ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆԸ