Իրանն այսօր Հայաստանի հետ Հյուսիս-հարավ ճանապարհի Քաջարան-Ագարակ հատվածի վերակառուցման վերաբերյալ փաստաթուղթ է ստորագրել։ Սա կարևոր աշխարհաքաղաքական նշանակություն ունի, քանի որ Իրանը մտնում է Կովկաս և դառնում տարածաշրջանի խաղացողներից մեկը։ Այս մասին NEWS.am -ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը։

«Իրանի համար այս ճանապարհը լինելու է ազգային շահերի շրջանակում։ Եթե ​​Թուրքիան և Ադրբեջանը փորձեն ագրեսիա իրականացնել Սյունիքի վրա, ապա Իրանը կունենա այն պաշտպանելու օրինական հիմք, քանի որ դա իր ներդրումն է և նրա համար ունի քաղաքական, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական նշանակություն։ Սա որոշ չափով վերականգնում է հավասարակշռությունը, որը խախտվեց 2020 թվականից հետո, երբ Թուրքիան դարձավ հիմնական խաղացողը, և նույնիսկ Ռուսաստանը ստիպված եղավ զիջումների գնալ։

2020 թվականի պատերազմից հետո այն հավասարակշռությունը, որը գոյություն ուներ տարածաշրջանում՝ ի դեմս Ռուսաստանի ճնշող ազդեցության, խախտվեց հօգուտ Թուրքիայի, ուստի հավասարակշռություն ստեղծելու համար անհրաժեշտ էր մեկ այլ կողմի ի հայտ գալը։ 3+3 հարթակն անհրաժեշտ է, որպեսզի այս երեք երկրները և Հարավային Կովկասի երեք երկրները համաձայնության գան։ ԱՄՆ-ն կանխում է այս ձեւաչափը։ 2020 թվականին, երբ Վրաստանը համաձայնեց, երկիր այցելեց ԱՄՆ պաշտպանության նախարարը, որից հետո Վրաստանը հայտարարեց, որ չի մասնակցելու դրան։ Թեև Վրաստանի համար կարևոր է նաև Թուրքիայի և Ռուսաստանի միջև ուժերի խախտված հավասարակշռության վերականգնումը, սակայն նա, ԱՄՆ-ի ճնշման ներքո, դեռ չի մասնակցում»,- ընդգծեց փորձագետը։

Նրա խոսքով՝ դա Հայաստանի համար կարեւոր է Իրանին միացնելու առումով՝ Թուրքիային հավասարակշռելու համար։

«Թուրքիայի համար ցանկալի կլիներ, որ ստեղծեր այնպիսի ձևաչափ, որ Իրան չլիներ, քանի որ նրա շահերը Հայաստանով անցնող միջանցքի հարցում հակասում են միմյանց։

Ռուսաստանը շահում է Իրանի ներկայությունից, քանի որ առանց Թեհրանի Ռուսաստանի Դաշնությունը չի կարող ապահովել իր ներկայությունը Հարավային Կովկասում, ինչը հետագայում կարող է խնդիրներ ստեղծել Հյուսիսային Կովկասում։ Հենց Իրանի զսպման պատճառով է, որ Թուրքիան և Բաքուն չեն դիմում ռազմական ուժի կիրառմանը։ Կապի հարցում վերջնական պայմանավորվածություններ չկան։ Դրա համար էլ կան բանակցային ձեւաչափեր»,- ընդգծեց քաղաքագետը։

Նրա խոսքով՝ եթե Իրանը լուրջ ազդեցություն ունի Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանում, ապա չի կարող ազդեցություն չունենալ իր սահմանների մոտ, ինչը ժամանակի ընթացքում միայն կաճի։

«Սա մեզ ձեռնտու է։ Միաժամանակ, Իրանի համար մեր տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացները շատ ավելի կարևոր են, քան այն, ինչ կատարվում է Գազայում։ Այնտեղ տեղի ունեցող գործընթացները Թեհրանի համար ավելի շատ քարոզչական բնույթ են կրում՝ իսլամական աշխարհում ազդեցության առումով։ Իսկ մեր տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացներն Իրանի համար էկզիստենցիալ բնույթ ունեն, քանի որ Իրանի ներսում ադրբեջանական անջատողականության սպառնալիքներ կան»,- հավելեց քաղաքագետը։