Հարցազրույց քաղաքագետ ՍՏԵՓԱՆ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ հետ

-«Ժառանգության» կողմից իշխանություններին ներկայացված երեք պահանջները ողջամիտ, հետեւաբար, իրատեսական համարո՞ւմ եք:
-Նախագահական ընտրություններում մոտ 540 000 ձայն հավաքած Րաֆֆի Հովհաննիսյանի թիմակիցների` արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ հրավիրելու առաջարկը ե՛ւ ընդունելի է, ե՛ւ իրատեսական: Ինչո՞ւ:
Խորհրդարանը պետք է արտահայտի հասարակության տրամադրությունները, մինչդեռ այսօր այն չի արտահայտում: Այս մեկ տարում շատ բան փոխվեց մեր քաղաքական դաշտում: Նախագահական ընտրությունները վերափոխեցին ողջ ընդդիմադիր դաշտը: Այսօր ընդդիմադիր հատվածի գործառույթները ամբողջովին ընկել են «Ժառանգության», մասամբ էլ ՀՅԴ-ի ուսերին, մեծացել է «Ժառանգության» դերը, բայց քաղաքական նոր իրողությունները արտացոլված չեն խորհրդարանում` «Ժառանգությունն» ունի ընդամենը 5 մանդատ: Հետեւաբար, օրենսդիրի պատկերը պետք է փոփոխվի:
-Այսինքն՝ կստացվի, որ ամեն անգամ նախագահական ընտրություններում երկրորդ տեղը գրաված թեկնածուն կարող է պահանջել արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացո՞ւմ: Այդպես մենք կհայտնվենք շարունակական ընտրությունների շրջապտույտում:
-Լիովին համակարծիք եմ, բայց այդ դեպքում եկեք այնպիսի ընտրություններ կազմակերպենք, որոնք հասարակության մեջ կասկածներ չեն հարուցի, եւ չի առաջանա արտահերթի պահանջը: Չնայած այս խորհրդարանական եւ նախագահական ընտրություններում ակնհայտ էր առաջընթացը, բայց փաստ է, որ դեռ շատ խնդիրներ կան չլուծված: Դա ընդունում է նաեւ իշխանությունը:
Ցանկացած խախտում հանգեցնում է ընտրահամակարգի հանդեպ հանրության անվստահության մեծացման, ինչն էլ պատճառ է դառնում, որ ընդդիմությունը մշտապես պահանջի արտահերթ ընտրությունների անցկացում:
-Երեկ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը հայտարարեց, թե ինքը որեւէ կապ չունի ՀՀԿ-«Ժառանգություն» բանակցությունների հետ: Դա տարօրինակ չէ՞: Ի՞նչ խաղ են խաղում իրականում:
-Նախ, տեղի ունեցավ Սերժ Սարգսյան-Րաֆֆի Հովհաննիսյան հանդիպումը, այն առաջին մակարդակի քննարկում էր: Բայց կա նաեւ երկրորդ մակարդակի քննարկման անհրաժեշտությունը, ինչը ծավալվում է Ազգային ժողովում` ՀՀԿ-«Ժառանգություն»-ՀՅԴ խմբակցությունների միջեւ: Ինչո՞ւ, քանի որ խմբակցությունների մակարդակում կարող են հնչել այնպիսի գաղափարներ, մտքեր, որոնք չէին կարող ասվել Ս.Սարգսյան-Ր.Հովհաննիսյան հանդիպման ժամանակ: Այնպես որ, նախնական մտքերի փոխանակման տեսանկյունից Ազգային ժողովում ընթացող բանակցությունը աշխատանքի վատ գործիք չէ:
Այո, ինչպես նկատեցիք, ակնհայտ էր, որ Հովհաննիսյանը փորձում է «դիստանցիա» պահել այդ քննարկումներից: Եթե նկատել եք, նա շատ հետաքրքիր մեթոդներ է օգտագործում. հրապարակում կազմակերպեց արագ քվեարկություն, դա կոչվում է ուղղակի դեմոկրատիա, որը գործել է Հին Հռոմում եւ Հունաստանում: Այդ մեխանիզմի օգտագործմամբ նա ե՛ւ «դիստանցիա» է պահում, ե՛ւ հետեւելով հասարակության արձագանքին` որոշում իր անելիքը:
-Կա մտահոգություն, որ նարնջագույն հեղափոխությունը մտնում է վտանգավոր փուլ. նախատեսված է, որ զանգվածային միջոցառումները կշարունակվեն եւս մեկ ամիս, իսկ նման դեպքերում իրավիճակը ամեն պահի կարող է դուրս գալ վերահսկողությունից ու դառնալ անկառավարելի:
-Այսօր դեռ ամեն ինչ նորմալ է ընթանում: Սերժ Սարգսյանը եւս հանդուրժողականության կողմնակից գործիչ է, նրա նպատակն է, որ մեղմվեն քաղաքական գործընթացները: Բայց կա մի կարեւոր հանգամանք. եթե իշխանությունը ժողովրդի բողոքի ալիքին համարժեք արձագանք չտա, համարժեք քայլեր չանի` կարող ենք անգամ հայտնվել քաղաքական ճգնաժամում:
-Որո՞նք են, ըստ ձեզ, այդ «համարժեք քայլերը»:
-Նախ, պետք է քրեորեն պատժվեն ընտրակեղծարարները` առանց կարեւորելու նրանց կուսակցական պատկանելությունը: Օրենքը պետք է աշխատի: Հասարակության հավատը վերականգնելու համար սա առաջին քայլը պետք է լինի: Այդ դեպքում նաեւ հանրահավաքի մասնակիցների թիվը կպակասի: Բայց պատիժը չպետք է լինի միայն նկատողությունների մակարդակով, դա ընդամենը թուղթ է, որը հետո մի կողմ են նետում, խոսքս, կրկնում եմ, քրեական պատժի մասին է:
Երկրորդ, պետությունը չի զարգանա, եթե չեն կատարվում անհրաժեշտ կադրային փոփոխություններ: Իշխանության մեջ կան դեմքեր, որոնք ժողովրդի հակակրանքն են վայելում: Այս դաշտում եւս իշխանությունը պետք է փոփոխություններ իրականացնի:
Երրորդ, երկիրը չի կարող զարգանալ, քանի դեռ տնտեսական ոլորտում առկա է օլիգարխիկ մենաշնորհը, ինչը մեծ դժգոհություն է առաջացնում: Օլիգարխիան նաեւ խորհրդարանից պետք է դուրս գա:
Եվ վերջապես, եթե ուզում ենք նորմալ երկիր կառուցել, անթույլատրելի է իշխանություն-կուսակցություն սերտաճումը:
Այս քայլերի կատարումը մեծ ջանքեր չի պահանջում իշխանությունից, փոխարենը կվերականգնեն մարդկանց հավատը, կթուլացնեն երկրում առկա լարվածությունը, հանրահավաքային պայքարն էլ կմեղմանա եւ կմարի:
-Դուք կոնկրետ քայլեր նշեցիք, իսկ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը միայն նախագահի փոփոխության պահանջ է ներկայացնում եւ հայտարարում` «մենք ակնթարթային լուծումներ չենք ուզում, մեր պայքարը ակնթարթային չէ, ու ժողովուրդը պետք է պատրաստ լինի բազմաճակատ պայքարի, համայնք առ համայնք պետք է իշխանությունը վերցնենք»:
-Դրա լուծումը կտա ժողովուրդը, եթե տեսնի, որ իշխանությունը գնում է դրական քայլերի, նա այլեւս հրապարակ չի գնա: Իսկ ընդդիմությունը չի կարող մարդկանց արհեստականորեն պարտադրել-բերել հանրահավաքի: Բայց քանի դեռ գալիս է, ուրեմն դժգոհության առիթները շատ են: Հանրահավաքի մասնակիցների քանակը կպակասի, եթե իշխանությունը գնա հստակ քայլերի` բավարարելով ժողովրդի պահանջները:
-Հնարավո՞ր է, որ կայանա Սարգսյան-Հովհաննիսյան երկրորդ հանդիպումը: Ի դեպ, վերջինս իր ասուլիսում ակնարկեց, թե սպասում է Սերժ Սարգսյանի հրավերին:
-Կարծում եմ, որ կլինի: Սերժ Սարգսյանը իրատես գործիչ է, նրա քայլերը համարժեք են գործընթացներին: Եվ ես կասկած չունեմ, որ լարվածության շարունակականության դեպքում նա անպայման կգնա երկրորդ հանդիպմանն ընդառաջ:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ