ՈՒԶՈՒՄ ԵՄ ՍԿՍԵԼ ՆՈՐ ԱԶԳԱՅԻՆ ՕՊԵՐԱՅԻՑ
Օրերս լուրեր տարածվեցին, թե ճանաչված դերասան ՎԻԳԵՆ ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԸ նշանակվել է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր, որը միանշանակ չընդունվեց: Այս հարցի շուրջ երեկ զրուցեցինք դերասանի հետ։
-Ես նշանակվել եմ ռեժիսորական ղեկավարման պատասխանատու, այլ ոչ թե գլխավոր ռեժիսոր, ինչպես ներկայացրել են որոշ լրատվամիջոցներ: Թատրոնում աշխատում են ռեժիսորներ, ռեժիսորի ասիստենտներ, օգնականներ, այդ ութ հոգանոց խումբը համարվում է ռեժիսորական, եւ ես այդ խմբի պատասխանատուն եմ, ղեկավարը:
-Ե՞րբ եղավ առաջարկը։
-Մոտավորապես սեպտեմբեր ամսվա վերջին, հոկտեմբերի 1-ին եղավ իմ հրամանը: Ինձ համար ի վերջո էական չէ` գլխավոր ռեժիսո՞ր, թե՞ ռեժիսորական խմբի ղեկավար, ես ինձ ավելի շատ համարում եմ ռեժիսոր-բեմադրիչ, որը մոտ ապագայում պիտի բեմադրի նոր ներկայացում:
-Ինչ-որ բան արդեն նախատեսե՞լ եք: Ո՞րն է լինելու այդ նոր ներկայացումը:
-Իմ գործունեությունն ուզում եմ սկսել անպայման նոր ազգային օպերայից: Դա շատ կարեւոր քայլ եմ համարում: Հայ կոմպոզիտորներն ունեն գործեր, որոնք դեռ բեմ չեն բարձրացել կամ բարձրացել են շատ կարճ ժամանակով եւ չեն արժանացել իրենց գնահատականին:
Բայց թատրոնն ունի ղեկավարություն` ի դեմս տնօրենի, նրա` ստեղծագործական հարցով տեղակալի, երաժշտական ղեկավարի եւ գլխավոր դիրիժորի, ովքեր էլ որպես գեղարվեստական խորհուրդ, պիտի վերջնական որոշումը կայացնեն:
Ունեմ նաեւ մեկ այլ ցանկություն` բեմադրել մանկական օպերա: Օրինակ, ժամանակին ներկայացվել է «Գիքորը», վատ ընդունելության չի արժանացել, բայց արդեն բավական ժամանակ չի բեմադրվում: Իմ ստեղծագործական ծրագրերն այդպիսին են, սակայն բոլոր հարցերը լուծվելու են թատրոնի ներսում, թատրոնի ղեկավարության հետ միասին:
-Դուք մի հարցազրույցում նշել էիք, որ թերի երաժշտական կրթություն ունեք: Բացի դրանից, եթե ոչ օպերա, ապա երաժշտական ներկայացում բեմադրելու փորձ ունեք:
-Երբեք օպերա չեմ բեմադրել. առիթ չի եղել: Իսկ ուսումս սկսել եմ Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի ջութակի բաժնում, եղել եմ Տատյանա Հայրապետյանի աշակերտը, որին հարգում, պաշտում եմ: Եվ թող ոմանց չտանջի այն մտահոգությունը, որ ես «կլավիր կարդալ չգիտեմ», ես դա գիտեմ:
Իհարկե, ինձ երբեք կոմպոզիտոր չեմ համարել, բայց ունեմ երեք ներկայացում, որոնց երաժշտության հեղինակը ես եմ: Ընդ որում, դրանցից մեկի` «Տերն ու ծառայի» համար Վահե Հայրապետյանի հետ ստացել եմ «Արտավազդ» մրցանակ: Պարզապես ոմանք բանուգործ չունեն ու բամբասում են:
Իմ ներկայացումները, ցավոք, շատերն ուղղակի չեն տեսել, ինձ գիտեն որպես դերասանի, որովհետեւ ալարում են գնալ թատրոն, տանը նստած հեռուստացույց են դիտում եւ ասում. «Հա, դե էս դերասանը դարձավ ռեժիսոր»: Ես քառասունից ավելի ներկայացման հեղինակ եմ, եւ իմ բոլոր, հատկապես մանկական ներկայացումներում կա մեծ բաժին երաժշտություն, նույն «Տերն ու ծառայում» հնչում է 14 ինքնատիպ երգ:
-Հասցրե՞լ եք զգալ օպերայում տիրող մթնոլորտը:
-Ընդամենը 25 օր է, որ օպերայում եմ, իսկ այն հսկայական կառույց է, որտեղ աշխատում են հարյուրավոր մարդիկ: Ես նոր-նոր դեռ ծանոթանում եմ բեմի հնարավորություններին հատկապես վերանորոգումից հետո, ծանոթանում եմ երգիչներին, դիրիժորներին, ղեկավարությանը, այն պայմաններին, որտեղ ես պիտի հետագայում ստեղծագործեմ: Կարծում եմ՝ դա բնական, նորմալ ընթացք է:
Ի դեպ, օգտվելով հարմար առիթից՝ ցանկանում եմ խոսել մի հրապարակման մասին, որտեղ իմ խոսքը խեղաթյուրված է ներկայացվել: Երբ ինձ հարցրել են ստեղծագործական ծրագրերի մասին, պատասխանել եմ, որ հիմա հարցազրույց տալ չեմ կարող, որովհետեւ նոր-նոր եմ սկսել աշխատել: Ու, բացի դրանից, ունեմ իմ անձնական ստեղծագործական ծրագրերը, որոնք կապված են ոչ միայն օպերայի, այլեւ ուրիշ հարցերի հետ, եւ դրանք քննարկելու համար մշակույթի նախարարից հանդիպում եմ խնդրել: Կան ծրագրեր, որոնց մասին նախարարը տեղյակ է, եւ դա իմ ու նրա գործն է:
Բայց իմ խոսքը մատուցվել է այնպես, որ իբր օպերային թատրոնի ղեկավարությունը չի կարող իմ հարցերը լուծել, եւ ես դրանք պիտի լուծեմ նախարարի հետ: Չի կարելի փոխել մարդու խոսքը, դրա ենթատեքստը դարձնել այնպիսին, որ այն հնչի սկանդալային: Չի կարելի ամեն ինչի մեջ սեւը փնտրել:
Օպերայի եւ բալետի թատրոնի տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի բաժնից էլ հաստատեցին, որ Վիգեն Ստեփանյանը նշանակվել է թատրոնի ռեժիսորական ղեկավարման պատասխանատու: Ու նաեւ հավելեցին, որ այս նշանակումը գեղարվեստական ղեկավարի հետ կապ չունի, այն առանձին պաշտոն է։
ՌՈՒՍԼԱՆ ԹԱԹՈՅԱՆ












