Այսօր, երբ հայությունը պատրաստվում է նշել Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակը, շատ մարդկանց, հատկապես Եղեռնին իրենց հարազատներին կորցրած մարդկանց զգացողությունները բառերով ուղղակի աննկարագրելի են: Սակայն, կարծես թե բնության օրինաչափությանը հակառակ գնալով, որոշ խավարասերներ դուրս են ելել արևերես, այս դեպքում` հրապարակային տիրույթ:

Այնուհանդերձ, նրանց հանդգնության «գաղտնիքը» շատ պարզ է` Հայաստանից հեռու են, վստահ են, որ իրավական պատասխանատվության չեն ենթարկվի, ոչ էլ այստեղից ինչ-որ մեկի վրիժառու ձեռքը կհասնի իրենց, Սփյուռքի հայությունից էլ առանձնապես չեն զգուշանում: Իզուր… Թալեաթն էլ էր հավանաբար վստահ, երբ եղեռնագործությամբ էր զբաղված, բայց Սողոմոն Թեհլերյանի վրիժառու ձեռքը մի գեղեցիկ օր փռեց նրա լեշը, սատկացրեց օրը ցերեկով, բացեիբաց:

Թուրքիայի պետական գործիչ, 1913-1918 թթ. Օսմանյան Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար, «Երիտասարդ թուրքեր» կազմակերպության ղեկավար և Հայոց Եղեռնի գլխավոր կազմակերպիչ Թալեաթ փաշան թեև ժամանակին Թուրքիայի հասարակությանը ներկայացել է իբրև թուրք, և այսօր էլ հայության թերևս մեծամասնությանը հայտնի է որպես թուրք, սակայն իրականում ծագումով հրեա էր, որը կրոնափոխ լինելով, դարձել էր մահմեդական (տես` Մասոնները և սիոնիստները գործուն մասնակցություն են ունեցել «Հայաստանն առանց հայերի» հրեշավոր ծրագրին, http://nyut.am/archives/169180)։

Նկատի ունենալով վերը նշվածը, կարծում ենք, որ մեր ժողովրդի ամերիկաբնակ այս տականքն էլ` Լոս Անջելեսում բնակվող, Հարվարդի համալսարանում մաթեմատիկա սովորած Արմեն Մելիքյանը (Ֆեյսբուքում գրվում է Armen Melikian, https://www.facebook.com/armen.melikian1?fref=ts), իրականում իր արմատներով, գեներով դժվար թե կապ ունենա մեր ազգի հետ: Որևէ հայ, հայկական գեներ, հայկական ինքնություն ունեցող որևէ մեկն ընդհանրապես, առավել ևս` Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակի նախաշեմին «Ֆեյսբուք» սոցիալական ցանցի իր էջում (https://fbcdn-sphotos-d-a.akamaihd.net/hphotos-ak-xpf1/v/t1.0-9/11025815_782297698505454_1962564016551265741_n.jpg?oh=1e8375c64eff74f7729882997af1fba3HYPERLINK “https://fbcdn-sphotos-d-a.akamaihd.net/hphotos-ak-xpf1/v/t1.0-9/11025815_782297698505454_1962564016551265741_n.jpg?oh=1e8375c64eff74f7729882997af1fba3&oe=55786076&__gda__=1434568988_c532dce39de15a16fdf3a7eaa42741a6″&HYPERLINK “https://fbcdn-sphotos-d-a.akamaihd.net/hphotos-ak-xpf1/v/t1.0-9/11025815_782297698505454_1962564016551265741_n.jpg?oh=1e8375c64eff74f7729882997af1fba3&oe=55786076&__gda__=1434568988_c532dce39de15a16fdf3a7eaa42741a6″oe=55786076HYPERLINK “https://fbcdn-sphotos-d-a.akamaihd.net/hphotos-ak-xpf1/v/t1.0-9/11025815_782297698505454_1962564016551265741_n.jpg?oh=1e8375c64eff74f7729882997af1fba3&oe=55786076&__gda__=1434568988_c532dce39de15a16fdf3a7eaa42741a6″&HYPERLINK “https://fbcdn-sphotos-d-a.akamaihd.net/hphotos-ak-xpf1/v/t1.0-9/11025815_782297698505454_1962564016551265741_n.jpg?oh=1e8375c64eff74f7729882997af1fba3&oe=55786076&__gda__=1434568988_c532dce39de15a16fdf3a7eaa42741a6″__gda__=1434568988_c532dce39de15a16fdf3a7eaa42741a6) ցանկացած պարագայում չէր կարող գրել «Ք… Ձեր ցեղասպանությունը` խոզեր և բոզեր: Հարյուրամյակը առանց հայ գրողի (արդեն նախկին)», այսինքն` փողոցային հայհոյանքով և ամենալկտի կերպով վիրավորեր թուրքական յաթաղանի զոհ դարձած, նահատակված մեր սուրբ նախնիների հիշատակը, ողջ հայության վիշտը, սուգը ու հասկանալի մյուս զգացողությունները: Բնավ կապ չունի, որ այս տականքի անունը հայկական է, բավական է խաբվենք հայկական անուն ազգանուններով, անձնագրերում ազգության վերաբերյալ նշումներով: Ժովուրդը սովորաբար այսպիսիններին, ցավոք, հիմնականում ուշացումով բացահայտելուց հետո, անվանում է «մեր միջի թուրքը»: Հիմա Արման Մելիքյանն իրականում մեր միջի թո՞ւրքն է, թե մեր միջի ջհուդը, ինչպես Թալեաթը, այլ հարց է և առանձին ուսումնասիրության խնդիր:

2015թ. փետրվարի 1-ին, ժամը 10:32-ին այս հայերենով այս գրառումը կատարելուց հետո այդ տականքը հայերենի տողատակին անգլերենով գրել է` ս. եղեք ձեր Ցեղասպանությամբ, խոզեր և բ-եր (հասկանալի պատճառներով մենք այդ հայհոյանքների միայն առաջին տառերն ենք գրում), այնուհետև շարադրել է իր` հայրենիքից հալածյալ «տաղանդավոր» անձնավորության ընդարձակ բարբաջանքը: Եթե մի պահ նույնիսկ ընդունենք, թե Ա. Մելիքյանը ոչ թե շնորհալի կամ տաղանդավոր անձնավորություն է, այլ նույնիսկ չգնահատված հանճար, որի նկատմամբ հայրենիքում ծայրաստիճան անարդար, տմարդի են վարվել, անօրինական ու հանցավոր վերաբերմունք ցուցաբերել, միևնույն է, նա այդ վերաբերմունքը կարող էր ստացած լինել առանձին չինովնիկների և անհատների, բայց ոչ ամբողջ հայության կողմից, առավել ևս` ոչ ցեղասպանության անմեղ նահատակների կողմից: Հետևաբար վերը նշված ենթադրյալ վերաբերմունքը կամ աշխարհի թեկուզ ամենավերջին «աբիժնիկը» լինելը Արմեն Մելիքյանին չնչին իսկ հիմք և իրավունք չէր տալիս անարգել Հայոց ցեղասպանության զոհերի սուրբ հիշատակը, ողջ հայության մարդկային և ազգային զգացմունքները խորությամբ վիրավորել, ինչի համար, ուշ թե շուտ, այդ սրիկան պատասխան է տալու: Կարելի է ասել, որ Արմեն Մելիքյանի վերոնշյալ գրառումը վիրավորանք է նաև քաղաքակիրթ ամբողջ մարդկության համար:

Որպեսզի հանկարծ թյուր տպավորություն չառաջանա, թե այդ տականքի «Ք… Ձեր ցեղասպանությունը` խոզեր և բոզեր» հայհոյանքն ուղղված է ցեղասպանությունն իրագործողներին` թուրքերին, և ոչ թե` հայերիս, պետք է նրա այդ գրառումը կարդալ համատեքստում, այսինքն` «աբիժնիկի» կողմից դրանից անմիջապես հետո ավելացված այս նախադասության` «Հարյուրամյակը առանց հայ գրողի (արդեն նախկին)», ինչպես նաև նրա ինքնակենսագրականը ներկայացնող մնացյալ ամբողջ շարադրանքի համատեքստում: Ըստ այդ շարադրանքի, տասը տարվա հալածանքից հետո 11 պարգևի, մրցանակի արժանացած ամերիկացի գրող Արմեն Մելիքյանը հրաժարվում է հայ ազգի, մշակույթի, գրականության և ինքնության հետ բոլոր կապերից, և այլն, և այլն: Ավելին. վերը նշված հայհոյանքը պետք է կարդալ նաև նրա ընկերների այն մեկնաբանությունների համատեքստում, որոնք անմիջականորեն նախորդում են Ա. Մելիքյանի այդ հայհոյանքին: Ահա սոսկ անուն ազգանունով հայ մեկ այլ տականքի` Հայաստանից ԱՄՆ, Լոս Անջելես, կարճ ժամանակ անց Վաշինգտոն, 2 տարի անց Թբիլիսի, հետագայում Շվեդիա, Ստոկհոլմ տեղափոխված, այնտեղ բնակվող և այնտեղից մթնոլորտը թունավորող Վահե Ավետյանի կամ այդ անվամբ հանդես եկողի (Ֆեյսբուքում գրվում է Vahe Avetian, https://www.facebook.com/vahe.avetian?fref=nfHYPERLINK “https://www.facebook.com/vahe.avetian?fref=nf&pnref=story”&HYPERLINK “https://www.facebook.com/vahe.avetian?fref=nf&pnref=story”pnref=story) անգրագետ, դպրոցում կարծես նույնիսկ տարրական կրթություն չստացածի մեկնաբանությունը.

«Ափսոս են պայծառ միտքը, հանճարը, արդար քրտինքն ու ազնիվ արյունը սեփական կամքով սատկող ցեղի առաջ շաղ տալու համար:

Մարդկությանն ավելի օգտակար կլինի այդ ամենը օտարալեզու ներդնելն աշխարհի մեջ, ինչպես արել են սեփական ցեղի հետ բոլոր կամուրջներն այրած մեր բազում նախնիքը:

Տխմարների հոտ, առանց բացառության, սփյուռքում ու ներսում, դուք կանգնած եք երկու ընտրության արջև.

կամ ամբողջ ցեղով, ծնկաչոք մեղա կգաք ձեր գրողների արջև, ու կազատագրվեք,

կամ նույն կերպ ծնկաչոք, բայց ստրուկ կմնաք, յաթաղանի ու ռուսական սապոգի սարսափների արանքում, ինչպես որ միշտ էիք, և էին ձեր նախնիքը, անիծյալ ամբողջ մի հազարամյակ»:

Դրանից անմիջապես հետո Ա. Մելիքյանի ընկերներից մեկ ուրիշը` Կալիֆոռնիայի համալսարանում պատմություն սովորած, 2005թ. շրջանավարտ, ամենայն հավանականությամբ, դարձյալ ԱՄՆ-ում բնակվող Արթուր Ասլանյանը (https://www.facebook.com/pilisopa8?fref=ufiHYPERLINK “https://www.facebook.com/pilisopa8?fref=ufi&pnref=story”&HYPERLINK “https://www.facebook.com/pilisopa8?fref=ufi&pnref=story”pnref=story) գրել է. «Իրոք սատկող ցեղ: Մի օր իր երազից կզարդնի՞ որ ետ քաշի այն դանակը որը ինքը խրում է իր սեպական սրդի մեջ»:

Ֆեյսբուքի իր էջում «Իրավունք» թերթի գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Գալաջյանը Ա. Մելիքյանի հայհոյանքը նկատի ունենալով, գրել է. «ՍԱ ԱՐԴԵՆ ԼՐԻՎ ԿԼԻՆԻԿԱԿԱՆ ԴԵՊՔ Է», ապա ավելացրել` «Նույնպես վահե ավետյանի վկաներից»: Ֆեյսբուքի օգտատերերից մեկ ուրիշը` «Levon Mkrtchyan-ը, գրել է. էս աստիճանի??????????չեմ հասկանում ու չեմ հավատում……. », ապա քիչ հետո ավելացրել. «կալաշնիկով, միա՛յն: Ուրիշ տեղատոմս չկա»:

Ըստ Հովհաննես Գալաջյանի, ձևավորվում է «ռսի ասած իրավիճակը. «Все гниды на месте. Пора нести канистру бензина»: Ֆեյսբուքի խիստ զայրացած օգտատերերից մեկ ուրիշը` Tigran Sargsyan-ը, գրել է. «Շատ կարևոր է դրանց սատկացնել բառի իսկական իմաստով, դրա մասին մտածել է պետք»:

Sergey Mkrtchyan-ը` դարձյալ Ֆեյսբուքի օգտատերերից, գրել է. «Բանից պարզվում է , որ այս տականքը թեև անուն աղգանունը չի փոխել, բայց իրեն հայ չի համարում : Սակայն, այնքան լկտի համարձակություն ունի, որ բացահայտ անարգում է ամբողջ հայության հիշատակը և առ այսօր մնում է անպատիժ: Մենք ինչ, մեր ձեռքերը հեռու են, ստիպված ենք ասել «շունը կհաչի, քարավանն իր ճափեն կերթա»: Ինձ համար զարմանալին և անհասկանալին ` մեր ամերիկաբնակ հայրենասերների հանդուրժողականությունն է սրա նկատմամբ: Ոնց եք թույլ տալիս սա ձեր հետ շնչի միևնույն օդը»:

Ֆեյսբուքի օգտատերերից Artur Aleksanyan-ն, իր հերթին, գրել է. «Սրա նման չարերին դեռ շատ կհանդիպեք բարեկամներս։ Առաջարկում եմ պահպանել սառնասրտությունը։ Քանի որ մասոնների ծրագրերը ջախջախվում են օր օրի` կապված Հայ ազգի և նրա ճակատագրի հետ, ապա սրանք ի ցույց են դնում մինչև այդ անհայտ իրենց դիմակը։ Սպասենք թող հատ հատ ինքնալուսաբանվեն։ Հակադարձելը այս պարագայում այդքան էլ ճիշտ չէ։ Մեր խելացի և կշռադատված քայլերով ապացուցենք ողջ աշխարհին, որ մենք այն չենք, ինչը որ նրանք ցանկանում են տեսնել և ապացուցել իրենց նմաններին»։

Անձամբ ես այժմ դեռ առաջարկում եմ նաև ծանոթանալ նրա ընկերներին, նրանցից ընդհանուր ընկերներին տեղեկացնել այս մասին, առաջարկել կամ պահանջել դադարեցնել ընկերությունն այդ տականքի հետ, այլապես նրանց հետ խզել ընկերությունը ու դրա պատճառների մասին հայտնել հրապարակավ:

Արթուր Հովհաննիսյան