Ներկայիս գլոբալացվող աշխարհում օրըստօրէ աճում է տեղեկատվության դերն ու նշանակությունը։ Տեղեկատվական համակարգն այսօր արդեն, կարծես թե, ի զորու է դարձել անգամ ձևավորելու անհատի մտածողությունն ու վարքաբանությունը։ Ըստ ժամանակակից հայտնի ամերիկյան հետազոտող, քաղաքագետ, մշակութաբան Բ.Անդերսոնի` տպագիր արտադրանքի դերն ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման (ավելացնենք նաև վերազարթոնքի) գործում գրեթե իրեն հավասարը չունի[1]։ Մեր պարագայում տեղեկատվության դերն առավել քան կարևոր […]
Մշակույթ
15-րդ դարի հայկական եկեղեցին վտանգված է Թուրքիայում շինարարական աշխատանքների պատրվակով` մինչև օրս շարունակվում են հայկական եկեղեցիների ավերումները: Այս անգամ վտանգված է Դիարբեքիրի Չյունգյուշ (հայկական անվանումը` Չնքուշ) գյուղաքաղաքի 15-րդ դ. հայկական եկեղեցին, որի այգում` Ղուրանին նվիրված հուշարձանի կանգնեցման նպատակով աշխատանքներ են սկսվել: Դիարբեքիրի հնաբանական թանգարանի աշխատակիցները ահազանգել են և տեղեկացրել, որ այդ շինարարական աշխատանքները ապօրինի են, […]
Խորհրդային տարիներին հայ շատ մտավորականներ էին ահազանգում, թե Խորհրդային Ադրբեջանում պետական մակարդակով սեփականում են հայերի ստեղծած մշակութային այն բոլոր արժեքները, որոնց ադրբեջանցիների ձեռքերը հասնում է: Սակայն մի կարծր երկաթե վարագույր էլ այս բնագավառում էր քաշված, և այդ վարագույրի ետևում հեշտությամբ կեղծվեց պատմությունը, որն այսօր Ադրբեջանում նոր թափ է առել: Ցավոք, այս երևույթը արդյունավետ հակահարված դեռևս […]
Հարցազրույց ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, բնական և հասարակական գիտությունների միջազգային ակադեմիայի անդամ Ալբերտ ՄՈՒՇԵՂՅԱՆԻ հետ -Պարո’ն Մուշեղյան, որպես Հայաստանում քրիստոնեության տարածման, հայոց դարձի պատմությունն ուսումնասիրող գիտնական` Դուք ի՞նչ ուշագրավ բացահայտումներ եք արել: -Հայտնաբերեցի, որ սուրբ գրքի թարգմանությունից առաջ Մեսրոպ Մաշտոցն ստեղծել է համառոտ աստվածաշունչ, որպեսզի Մեծ Հայքի 180 գավառներում քարոզելու […]
Թուրքիա-Հայաստան սահմանին կից նախկինում վեր էր խոյանում Խծկոնքի վանքը (10-11-րդ դդ.)՝ շրջապատված հինգ փոքրիկ եկեղեցիներով: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից hետո վանքի մեծ մասը թուրք զինվորականների ակտիվ ջանքերով պայթեցվեց: Հինգ եկեղեցիներից այժմ կանգուն է մնացել միայն մեկը` Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, իհարկե, դարձյալ խարխուլ վիճակում: Ժամանակին Խծկոնքի վանքից ոչ հեռու գտնվում էր Տեկորի եկեղեցին` կառուցված 5-րդ դարում: Իր […]
Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային խորհրդի (ԻԿՕՄՕՍ) առաքելությունն է` պահպանել և պաշտպանել մշակութային ժառանգությունը, մշակել ժառանգության պահպանման տեսություն, ստեղծել գիտական մեթոդներ, տարածել ու կիրառել դրանք: Մշակութային և բնության համաշխարհային ժառանգության հռչակագրի կատարման գործում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական գործընկերն է: 2008թ. հոկտեմբերին Քվեբեկում կայացել է ոչ կառավարական միջազգային այս կազմակերպության 16-րդ Գլխավոր ասամբլեան, որտեղ ընդունվել է հատևյալ որոշումը. […]
<Հազարամյակ մը մեզմե առաջ…» Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ»–ից վերցված այս խոսքերը, բացի խորհրդապաշտական դրամայի գործողությունների ժամանակը բնորոշելուց, բազմաթիվ զուգահեռներ էլ է առաջացնում։ Մասնավորապես՝ մեկ-մեկուկես 1000–ամյակ առաջ էր, որ մեր աշխարհն ասպատակեցին Կասպիականի այնկողմից ներխուժած թուրքական քոչվոր ցեղերը։ Ասում են` երբ 640թ. այստեղ առաջին անգամ տեսել են թուրք ասպատակներին, մարդիկ սարսափել են նրանց վայրենի դեմքերից ու […]
Արմենուհի ՓԱԼԱՆԴՈՒԶՅԱՆ Քիչ չեն եղել անհատներ, ովքեր արքայազնի գիտակցությամբ իրենց կյանքն ապրելով՝ մի օր իմացել են, որ խաբված ինքնությամբ են առնչվել աշխարհին ու մարդկանց, և այսօր խնդիր ունեն ճանաչելու սեփական անձը։ «Վերջապես՝ ո՞վ եմ ես» հարցադրումը նրանցից ոմանց, գուցե, խելագարության է հասցրել, ոմանց խեղճացրել, ոմանց էլ չարացրել ու դարձրել հարձակողական։ Ու եթե այս հարցադրումն այդքան […]
Արմենուհի ՓԱԼԱՆԴՈՒԶՅԱՆ Երբ իր «Առանցքի տերությունների կառավարումը նվաճված Եվրոպայում» աշխատության մեջ քրեական և միջազգային իրավունքի մասնագետ Ռ. Լեմկինը ձևակերպեց «ցեղասպանություն» հասկացությունը, նա նշեց, որ դա ոչ միայն էթնիկական կամ կրոնական խմբի ֆիզիկական բնաջնջումն է, այլ նաև նրա ազգային հոգևոր մշակույթի ոչնչացումը: Սակայն երբ 1948թ. ՄԱԿ-ը ցեղասպանության մասին հռչակագիրն ընդունեց, մշակութային ցեղասպանության մասին այնտեղ որևէ նշում […]
Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության զանգվածային կոտորածներին ու տեղահանությանը համընթաց երիտթուրքական կառավարությունը կանխամտածված և ծրագրավորված կերպով ձգտել է ոչնչացնել նաև հայկական քաղաքակրթության նյութական վկայությունները: Գիտակցելով եկեղեցու և հավատի դերը հայ ժողովրդի կյանքում` թուրքական կառավարությունը նպատակամղված սպանել է հայ հոգևորականներին, ոչնչացրել եկեղեցիներն ու վանքերը, հազարավոր միջնադարյան ձեռագիր մատյաններ, զավթել եկեղեցական գույքը: Ըստ 1912-1913 թթ. Կ. Պոլսի հայկական […]




